Precesja - zjawisko polegające na tym, że oś Ziemi, ze względu na to, że jest pochylona o ~23,5°, nie zachowuje stałego położenia w przestrzenni i kreśli na tle nieba okrąg. Zakreślenie pełnego okręgu trwa ~ 25.700 - 26.000 lat, czyli tzw. rok platoński.
Efektem ziemskiej precesji jest np. to, że Gwiazda Polarna nie zawsze była na biegunie nieba. Inne gwiazdy, które w innych epokach zajmują centralne miejsce na biegunie nieba to:
- Alrai z gwiazdozbioru Cefeusza zajmę pozycję Polaris za ~3000 lat;
- Alderamin z gwiazdozbioru Cefeusza zajmie pozycję Polaris za ~7.500 lat;
- Deneb z gwiazdozbioru Łabędzia zajmie pozycję Polaris za ~8000 lat;
- Wega z gwiazdozbioru Liry zajmie pozycję Polaris za 12.000 lat;
- Thuban z gwiazdozbioru Smoka zajmował miejsce Polaris ~4.700 lat temu, następnie zajmie jej miejsce za ~22.000 lat;
- Kochab z gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy;
- a potem znów, za około 25.800 lat Gwiazda Polarna.
Precesja osi Ziemi została odkryta w starożytności. Współcześnie naukowcy przyjmują za pewnik, że znał ją Hipparch w 130 roku p.n.e. , mimo że wiadomo, że precesja była znana już w starożytnym Sumerze, a potem Egipcie. Nazwa pochodzi od łacińskiego określenia praecessio aequinoxi (wyprzedzanie równonocy) przesuwanie się spowodowanego precesją osi ziemskiej przesuwania się punktu Barana.
Z astrologicznego punktu widzenia oznacza to, że w ciągu około 2166 lat punkt Barana (a wraz z nim i pozostałe przesuwa się o 30 stopni, a wiec o jeden znak. Punkt Barana, inaczej zwany punktem równonocy wiosennej, przesuwa się po ekliptyce 1° na 72 lata. Stąd opowieści o Erze Ryb (która trwa), Erze Wodnika (do której jeszcze brakuje ponad 100 lat).
Patrz też: wiosenny punkt Barana. (Astrologia)